Íþróttahreyfingin verði sterkari með stefnumótun
ÍSÍ og UMFÍ hafa undanfarið ár unnið að sameiginlegri stefnumótun íþróttahreyfingarinnar. Fyrstu skref í vinnunni hófust á formannafundi ÍSÍ á Akranesi í fyrra. Eftir það voru haldnir fundir með fulltrúum íþrótta- félaga, sveitarfélaga og fleirum. Eftir áramótin hafa verið haldnir fundir innan íþróttahéraða um allt land þar sem einblínt hefur verið á afreksstarf, stjórnskipan, þátttöku og sjálfboðaliðastarf og rætt um það hvernig íþróttahreyfingin getur með bestu móti þjónað íþróttafélögum í samfélagi sem er í sífelldri þróun. Charlotte Bach Thomassen, formaður DGI, segir mikilvægt í allri stefnumótunarvinnu hreyfingarinnar að hafa skýra framtíðarsýn.
Stundum er talað um það að Íslendingar séu eftirbátar Dana og taki ýmislegt upp sem þar hefur verið innleitt. Það sama á einmitt við um stefnumótunarvinnu íþróttahreyfingarinnar. Áratugur er síðan forsvarsfólk Danmark Idrætsforfund (DIF), sem er Ólympíunefnd Danmerkur, settist til borðs með kollegum hjá Danske Gymnastik & Idrætsforeninger (DGI), sem eru systursamtök UMFÍ í Danmörku, með það fyrir augum að vinna saman að stefnumótun íþróttahreyfingarinnar þar í landi.
Charlotte Bach Thomasson, formaður DGI, kom í vor hingað til lands ásamt Jens Otto Størup, framkvæmdastjóra DGI.
Í tengslum við heimsóknina gafst kærkomið tækifæri til að ræða við þau um stefnumótun íþróttahreyfingarinnar í Danmörku á sínum tíma, forsendurnar fyrir henni, helstu áskoranir, lausnir og ávinninginn af vinnunni.
Er ekki bara best að sameina þetta?
„Þið eruð á sama stað og við fyrir áratug. Í Danmörku velti almenningur og reyndar stjórnvöld líka því fyrir sér hvort við þyrftum virkilega tvenn landssamtök fyrir íþróttir. Spurningarnar spruttu fram af því að fólk þekkti ekki muninn á samtökunum og taldi nýtingu fjármuna best varið undir Ólympíunefndinni. En í stað sameiningar völdum við að fara í samstarf. Það er ákvörðun sem styrkti bæði samtökin miklu meira,“ segir Charlotte Bach Thomassen, formaður DGI. Hún tekur reyndar skýrt fram að þetta hafi verið fyrir hennar tíð, hún hafi sest í formannsstólinn tveimur árum síðar.
„Ég var ekki með alveg í byrjun. Samstarfið byrjaði að einhverju leyti vegna ákveðinnar pressu á bæði samtökin, DIF og DGI. Bæði samtökin vildu halda sjálfstæði sínu og því var ákveðið að vinna saman frekar en að sameina þau. En við urðum að sýna og sanna bæði fyrir stjórnvöldum og almenningi ólík hlutverk DIF og DGI. Þau væru of ólík til að sameinast, en þau gætu unnið saman. Þannig hófst þetta og samvinnan hefur styrkt bæði samtökin,“ segir Charlotte og bætir við að DIF hafi ákveðið skilgreint hlutverk sem snúi að afreksstarfi. DGI á hinn bóginn vinni með íþróttafélögum um allt land þar sem áherslan er á börn, ungmenni, íþróttir fyrir alla og lýðheilsumál.
Markviss samvinna
Stjórnir DIF og DGI hittast tvisvar á ári þar sem rætt er um hin og þessi mál, farið yfir sameiginlega fleti og samstarfsverkefni. „Við gerum okkur grein fyrir því að við erum ólík. En það er líka styrkurinn. Starf okkar er skýrara í hugum okkar, ekki síður en í augum almennings og stjórnvalda. Það á við um bæði samtökin,” segir Charlotte og bendir á að fyrir tíma stefnumótunar hafi mikill tími farið í að sýna öðrum fram á að samtökin væru ekki í keppni á ýmsum sviðum, svo sem um fjármagn, heldur í sama liðinu og hvor samtökin um sig með skýr hlutverk og markmið.
Deila upplýsingum
Í ljósi alls þessa liggur beinast við að spyrja hvort stefnumótunin, skýrari hlutverk og gott samstarf hafi gert út um árekstra á milli samtakanna. Ekki er þetta algjör himnasæla og beinn og breiður vegur?
„Fyrir tíu árum vorum við miklir keppinautar um allt og ekkert. Í dag er miklu rólegra í kringum okkur. Við rekumst auðvitað stundum á, en það eru smámunir miðað við það sem var fyrir tíu árum,” segir Charlotte.
„Samskiptin eru svo miklu meiri en áður, við tölum meira saman og oftar og deilum upplýsingum. Samt erum við enn tvö sjálfstæð samtök.“
Charlotte segist fullviss um að stefnumótun íþróttahreyfingarinnar í Danmörku hafi styrkt bæði DIF og DGI.
„Rödd okkar er kraftmeiri en áður, ekki síst gagnvart stjórnvöldum. Við njótum bæði meiri virðingar í þeirra augum, ástæðan er sú að hlutverk okkar, leiðir og markmið eru skýrari. Við hjá DGI erum sem dæmi valkostur við keppnisíþróttir og afreksstarf.“
Þetta þarf Charlotte að skýra betur.
„Jú, sjáðu til. Fyrir áratug voru hlutverk og markmið okkar óljós í augum stjórnvalda og almennings. Í dag sjá þau skýran mun á samtökunum, þau sjá líka að við vinnum vel saman í stórum og mikilvægum málum og höfum víðtækari áhrif á samfélagið,” áréttar Charlotte og telur til ýmis lýðheilsutengd mál, svo sem aukna hreyfingu, skipulagt íþróttastarf, átak til að ná betur til þeirra sem standa utan við starfið og fleira. Það hafi áhrif á andlega og líkamlega líðan fólks og bæti samfélagið.
Sjálfboðaliðum fjölgaði
Charlotte segir samstarf lykilatriði og því séu hún og aðrir innan DGI meira en reiðubúin til að leggja sitt af mörkum og deila með íþróttahreyfingunni hér á landi upplýsingum til að gera vinnuna við stefnumótunina árangursríka. Ef við horfum til hinna Norðurlandanna þá er erfitt að finna fyrirmyndir. Engin tvö lönd státa af sama fyrirkomulagi íþróttamála. Eins og við sjáum hér einbeitir DIF sér í grófum dráttum að afreksmálum og tengdu starfi en DGI að íþróttafélögum, almenningsíþróttum og lýðheilsu. Þetta er tvískipt kerfi, svipað og hér á landi. Í Svíþjóð á hinn bóginn er allt íþróttastarf undir miðlægri stjórn Riksidrottsförbundet (RF). Svipuðu máli gegnir um skipulag í Noregi þar sem Norges Idrettsforbund (NIF) nær yfir starf sérsambanda, íþróttahéraða og félaga. Í Finnlandi er Suomen Olympiakomeitea leiðandi en sérsamböndin sjálfstæðari en á hinum Norðurlöndunum.
Hvaða leið er rétt?
Charlotte horfir í heimahaga í þessum málum.
„Norska leiðin er ekki góð,” segir hún. „Hún eykur líkurnar á að kastljósið beinist í meiri mæli en áður að afreksíþróttum. Almenningsíþróttir verða þá út undan. Í Danmörku hefur almenningur meira val um íþróttir. Fjölbreytnin skiptir svo miklu máli. Þá taka líka fleiri þátt í starfinu, bæði iðkendur og sjálfboðaliðar,” segir Charlotte og leggur áherslu á að allt starf í stefnumótun íþróttahreyfingarinnar, í það minnsta hvað UMFÍ snerti – af því að hér sé svipað tvískipt kerfi og í Danmörku, verði að miða að því að hvetja fólk til að hreyfa sig meira.
„Öll vinna okkar í samstarfi DIF og DGI miðað að þessu,” segir Charlotte og bætir við að ávinningurinn hafi líka skilað því að sjálfboðaliðum íþróttafélaga í Danmörku hefur fjölgað.
„Þeir eru fleiri nú en fyrir tíu árum og fjölgunin skýrist aðallega af fleira ungu fólki sem tekur þátt í starfinu,” segir hún.
Stöndum fast á okkar
Stefnumótunarvinna DIF og DGI hefur að mati Charlotte skilað góðum árangri á þeim tíu árum sem liðin eru frá því vinnan hófst. En voru virkilega allir sammála um að gera þetta og fara í vinnuna?
„Í upphafi var mikil mótstaða, sérstaklega DIF-megin. Þar var fólk sem óttaðist að missa áhrif gagnvart íþróttahreyfingunni og stjórnvöldum og mögulega fá minna fjármagn en áður. Það skipti þess vegna miklu máli að forsvarsfólk beggja samtaka stóð fast á sínu í stefnumótun þeirra. Það var líka mikil áhersla lögð á að vinnan myndi skila ávinningi fyrir sérsamböndin og íþróttafélögin, sem bæði fengju betri og markvissari þjónustu en áður. Það kom líka í ljós að þetta vildu stjórnvöld – og almenningur líka. Fólk hefur orðið skýrari mynd í huga sér hvað bæði samtökin standa fyrir. Það hefur styrkt bæði DIF og DGI.“
Meira í Skinfaxa
Viðtalið við Charlotte birtist í heild sinni í Skinfaxa, tímariti UMFÍ. Síðan viðtalið var tekið hefur Charlotte gefið út að hún ætli ekki að bjóða sig aftur fram sem formaður DGI.
Hægt er að lesa blaðið allt og fleira tengt stefnumótun íþróttahreyfingarinnar í netútgáfu Skinfaxa, sem er á afar leshæfu formi á umfi.is. Hægt er að smella á myndina af forsíðu blaðsins hér að neðan og þá opnast blaðið á viðtalinu við Charlotte.
