Fara á efnissvæði
02. mars 2026

Erlend fyrirtæki grafa undan íþróttastarfi á Íslandi

„Það svíður að sjá íþróttafólk lyfta erlendum veðmálafyrirtækjum á stall og hampa þeim sem gullgæsum. Með stuðningi við erlend veðmálafyrirtæki við núverandi aðstæður erum við að grafa undan undirstöðum íþróttastarfs,“ segir Jóhann Steinar Ingimundarson, formaður UMFÍ. Hann flutti ávarp við setningu ársþings Knattspyrnusambands Íslands (KSÍ), sem fram fór á Egilsstöðum á laugardag. 

Jóhann Steinar minnti þingfulltrúa á að íþróttahreyfingin á stóran hlut í fyrirtækjum Íslenskri getspá og Íslenskum getraunum og hafi þau stutt afskaplega vel við íþróttahreyfinguna frá fyrsta degi. 

Til upplýsingar má geta þess að ríkissstjórn Íslands stofnaði Íslenskar getraunir árið 1972 til að styðja við starfsemi íþróttafélaga á Íslandi. Fyrirtækið er með einkaleyfi á íþróttagetraunum hér á landi. Önnur getraunafyrirtæki hafa ekki leyfi til rekstrar hér og er starfsemi þeirra hér því ólögmæt. Ólíkt erlendu fyrirtækjunum greiða Íslenskar getraunir hlutfall af sölutekjum og hagnaði til íþróttahreyfingarinnar og aðila innan hennar á hverju ári. Upphæðin nemur hundruð milljónum króna. Þetta gera erlendu fyrirtækin ekki. 
Sýnt hefur verið fram á að þau sem spila á erlendum veðmálasíðum eru fjórtán sinnum líklegri til að þróa með sér spilavanda og spilafíkn heldur en þau sem gera það ekki. Leikir Íslenskra getrauna hafa hins vegar engin markæk tengsl við spilavanda og spilafíkn eins og þau erlendu.

Um það má m.a. lesa í grein eftir Pétur Hrafn Sigurðsson hjá Íslenskri getspá og getraunum:

Íslenskar getraunir og ólögmæt veðmálafyrirtæki

 

Ávarp Jóhanns Steinars í heild sinni:

Þingforseti, formaður og stjórn Knatttspyrnusambands Íslands, forseti ÍSÍ, ágætu gestir og þingfulltrúar. 

Það er ávallt ánægjulegt að hitta ykkur hér á þingi KSÍ og fá tækifæri til að ávarpa ykkur. 

Fundir líkt og þessi minna okkur á kjarna starfseminnar: Fólkið sem heldur íþróttahreyfingunni gangandi. Við tölum saman, leitum lausna og vinnum saman að því að byggja upp. 

Eins og við vitum hvílir íþróttalífið að mestu á öflugri þátttöku sjálfboðaliða. Þetta er óeigingjarnt starf, drifið áfram af ástríðu fyrir íþróttum og vilja til að leggja samfélaginu lið. Þó margir gefi af sér á þessum grunni eru blikur á lofti; sjálfboðaliðum fækkar og álag á þá sem taka að sér verkefnin hefur aukist. Ábyrgð og faglegar kröfur hafa einnig orðið meiri. Þessi þróun vekur áhyggjur og kallar á að við skoðum hvernig við getum aðlagað starfshætti í takt við breytt samfélag. 

Samvinna og virkt samtal hafa verið lykilþættir í starfi okkar á undanförnum misserum. Framundan er umfangsmikil stefnumótun íþróttahreyfingarinnar - eitt stærsta og mikilvægasta verkefni okkar um árabil. Nú þegar eru nokkrir fundir að baki og búið að heyra í stórum hópi fólks af öllu landinu þar sem sjónum hefur verið beint að grasrótarstarfi, afreksstarfi og samfélagsmálum. Þá þurfum við einnig að ræða hvernig hlutverkaskiptingin eigi að vera á víðum grundvelli. Ekki bara á milli starfsmanna og sjálfboðaliða heldur einnig á milli þátttakenda, forráðamanna, ríkis, sveitarfélaga og allra eininga íþróttahreyfingarinnar. 

Í þessu sambandi er skemmtilegt frá því að segja að næsti fundur um stefnumótunina fer einmitt fram hér á Egilsstöðum fimmtudaginn 5. mars í næstu viku. Ég hvet ykkur sem verðið hér þá til að taka þátt og setja ykkar mark á þessa vinnu því nú er tækifærið til að ræða hvernig við viljum hafa þessi mál til framtíðar. 

Þá má einnig geta þess að daginn eftir, föstudaginn 6. mars, fer fram viðburðurinn Raddir ungs fólks. Að honum standa Ungmennaráð UMFÍ, ÍSÍ og svæðisfulltrúar íþróttahéraðanna ásamt fleirum. Þetta er fyrsti fundurinn af átta, sem fara fram á jafn mörgum stöðum um allt land og standa fram á vor. Markmið samtalsins er að efla lýðræðislega þátttöku ungs fólks og skapa vettvang til að koma sjónarmiðum á framfæri í samtali við forsvarsfólk sveitarfélaga og íþróttahreyfingarinnar. 

Niðurstöður þessarar vinnu munu einnig verða nýttar í stefnumótuninni. Við hlökkum svo ekki síður til að fylgjast með ungmennaráðstefnu KSÍ um miðjan mars og sjá niðurstöður hennar.

Svæðisstöðvar íþróttahéraðanna eru eitt stærsta samstarfsverkefni íþróttahreyfingarinnar um þessar mundir. Þar er unnið að fjölda verkefna sem styrkja tengsl á milli íþróttafélaga, héraða, sveitarfélaga og annarra hagsmunaaðila. Meðal verkefna sem nú eru í farvatninu má nefna stuðning við börn frá tekjulægri heimilum og verkefnið Allir með, sem stuðlar að aukinni þátttöku barna með fötlun, en það er samstarfsverkefni Íþróttasambands fatlaðra, ÍSÍ og UMFÍ. Þátttaka íþrótta barna með fötlun hefur á líftíma verkefnisins hækkað úr 4% í rúm 8% og með frekari samtakamætti getum við gert enn betur.

Einnig má nefna nýtt þróunarverkefni UMFÍ og UEFA í samstarfi við KSÍ og KVAN, íþróttafélagið Fram, Dalsskóla, Ingunnarskóla og Sæmundarskóla. Það heitir Við erum öll fyrirliðar og byggir á þeirri hugmyndafræði að allir sem vilja geti tileinkað sér leiðtogahæfni og leiðtogahegðun ásamt því að vinna gegn neikvæðri hegðun. Verkefnið hófst í byrjun þessa mánaðar með þátttöku á þriðja hundrað nemendum skólanna og tveggja fulltrúa UEFA sem komu sérstaklega hingað til lands í tilefni af því. 
Kæru félagar. Við stöndum saman frammi fyrir tækifærum og áskorunum.

Þegar ég kom hingað í pontu fyrir ári síðan voru málefni íþróttahreyfingarinnar á borði skattayfirvalda og útlitið var ekki bjart. Með góðu samtali hafa líkurnar aukist verulega á farsælli sameiginlegri niðurstöðu undir styrkri forystu forseta ÍSÍ. 

Eins og Cato gamli get ég ekki lokið máli mínu án þess að nefna enn á ný ólögmæta starfsemi erlendra veðmálafyrirtækja hér á landi. Íþróttahreyfingin á stóran hlut í Íslenskri getspá og Íslenskum getraunum. Þetta eru fyrirtæki sem stutt hafa afskaplega vel við íþróttahreyfinguna um allt land frá fyrsta degi. Þess vegna svíður að sjá íþróttafólk lyfta erlendum veðmálafyrirtækjum á stall og hampa þeim sem gullgæsum. Með stuðningi við erlend veðmálafyrirtæki við núverandi aðstæður erum við að grafa undan undirstöðum íþróttastarfs. 

En margt er að þróast á jákvæðan hátt. Umræður hafa verið um sameiningar félaga á Austurlandi - og í Fjarðabyggð er verið að velta fyrir sér kostum þess að mynda eitt sameiginlegt félag. Í dag eru félögin þar fimm. Eftir því sem ég best veit er meiri vilji innan sveitarfélagsins til að styðja eitt sameinað félag fremur en fimm aðskilin. Slíka afstöðu opinberra aðila heyri ég einnig víðar. Við þurfum að horfa til umgjarðarinnar um íþróttastarf í stóra samhenginu og þora að bregðast við.

Tillaga um sameiningu knattspyrnudeilda ÍR og Leiknis í nýju félagi í Breiðholti er merki um að leitað sé lausna við áskorunum samtímans. Um leið er það tilraun til að styrkja hverfi, efla fagmennsku og skapa betri tækifæri fyrir börn og ungmenni. Það þarf kjark og sýn til að stíga þessi skref – en þau geta orðið öðrum fyrirmynd. 
Kæru vinir. Við megum vera stolt af íþróttahreyfingunni í dag – og ég er sannfærður um að við getum verið enn stoltari á morgun. Það krefst þess að við vinnum saman, tölum saman og stöndum saman. 

Ég óska ykkur góðs gengis á þinginu og hlakka til að halda áfram þessari vegferð með ykkur – samfélaginu til heilla.

Góðar stundir.